Alan adı sahipliği, çoğu firmanın ancak bir sorun yaşadığında düşündüğü bir konudur. Web sitesini yıllar önce yapan kişiyle iletişim kopmuştur, yenileme maili eski bir çalışanın kutusuna gitmiştir ya da DNS ayarını değiştiren biri mailleri durdurmuştur. Bu yazıda alan adı seçiminden başlayarak sahiplik, yenileme ve DNS yönetiminde sık yapılan hataları ve bunlardan korunmanın yolunu anlatıyoruz.
Alan adı seçerken dikkat edilecekler
Yeni bir alan adı alıyorsanız ya da mevcut adınızın yanına ek bir ad düşünüyorsanız şu ölçütler işinizi kolaylaştırır:
- Kısa ve telefonda söylenebilir olsun. "Tire mi alt çizgi mi" diye sorulmayacak bir ad seçin.
- Türkçe karakterden kaçının. Türkçe karakterli alan adları teknik olarak mümkündür ama e-posta ve bazı sistemlerde sorun çıkarabilir.
- Uzantıyı bilinçli seçin. .com.tr, Türkiye'de kurumsal güven sinyali olarak yaygındır ve tahsisi TRABİS üzerinden yürür. .com uluslararası tanınırlık sağlar. Mümkünse ikisini birden alıp birini diğerine yönlendirin.
- Benzer adları koruyun. Yaygın yazım hatalarını ve diğer uzantıları almak, taklit ve oltalama girişimlerine karşı ucuz bir sigortadır.
- Marka tescilini kontrol edin. Seçtiğiniz adın başkasının tescilli markasıyla çakışmadığından emin olun.
En sık risk: alan adının ajans ya da çalışan adına kayıtlı olması
Alan adı kaydında "kayıt sahibi" (registrant) bilgisi, alan adının yasal sahibini gösterir. Sahada en sık karşılaştığımız sorun, bu bilginin firmanın değil, siteyi yapan ajansın, bir serbest çalışanın ya da işten ayrılmış bir çalışanın adına olmasıdır.
Bu durumda:
- Ajansla yollar ayrıldığında alan adının devri için onun iş birliğine muhtaç kalırsınız
- Kayıt sahibi e-postası geçersizse sahiplik doğrulaması zorlaşır
- Anlaşmazlık durumunda siteniz ve e-postanız pazarlık konusu olabilir
Kontrol etmek kolaydır: Alan adınızın kayıt firmasındaki panelden ya da genel sorgulama (WHOIS) hizmetlerinden kayıt bilgisine bakabilirsiniz. Kişisel verilerin gizlenmesi nedeniyle bilgiler görünmüyorsa kayıt firmasından yazılı teyit isteyin.
Yenileme: sessiz felaket
Alan adları belirli süreler için kiralanır ve süre dolduğunda yenilenmezse önce askıya alınır, ardından belirli bir süre sonra serbest kalır. Bu arada siteniz ve e-postanız çalışmaz. Serbest kalan değerli adlar, bu anı bekleyen kişilerce hızla alınabilir.
Yenilemeyi kaçırmamak için:
- Otomatik yenilemeyi açın ve kayıtlı ödeme yönteminin geçerli olduğundan emin olun
- Yenileme bildirimlerinin firmanın ortak bir adresine (ör. bilgi işlem ya da muhasebe) gittiğini kontrol edin
- Mümkünse alan adını birkaç yıllığına yenileyin
- Tüm alan adlarınızı ve bitiş tarihlerini bir listede tutun
DNS: alan adının adres defteri
DNS kayıtları, alan adınızın web sitesi için hangi sunucuya, e-posta için hangi sunucuya gideceğini belirler. Tek bir yanlış değişiklik, siteniz çalışırken maillerinizin durmasına ya da tersine yol açabilir.
| Kayıt | Ne işe yarar | Hatalı olursa |
|---|---|---|
| A / AAAA | Sitenin sunucu adresi | Site açılmaz |
| CNAME | Bir adı başka bir ada bağlar | Alt alan adları çalışmaz |
| MX | E-postanın teslim edileceği sunucu | Gelen mailler kaybolur |
| SPF, DKIM, DMARC (TXT) | Gönderdiğiniz maillerin doğrulanması | Mailler spam'e düşer |
DNS değişikliklerinin internete yayılması birkaç dakikadan birkaç saate kadar sürebilir. Bu yüzden değişiklik öncesinde mevcut kayıtların tam bir kopyasını almak, değişikliği mesai saatlerinde ve sakin bir günde yapmak ve ardından hem siteyi hem de gelen-giden maili test etmek iyi bir alışkanlıktır.
Site taşıma ya da barındırma değişikliği sırasında e-posta kayıtlarına dokunulmaması gerekir. Bu kayıtların doğru kurulumu kurumsal e-posta hizmetinin parçasıdır.
Alan adı kontrol listesi
- Kayıt sahibi firmanın resmî unvanı
- Yönetici e-postası firmanın ortak bir adresi, kişisel değil
- Kayıt firması paneline firmadan en az iki kişi erişebiliyor
- Otomatik yenileme açık, bitiş tarihleri listede
- Uzantı destekliyorsa transfer kilidi etkin (izinsiz transferi önler)
- DNS kayıtlarının bir kopyası saklanıyor
- SPF, DKIM ve DMARC kayıtları mevcut
Globya'da nasıl yapıyoruz
Kurduğumuz her projede alan adı firmanın kendi adına kayıtlı olur; biz yalnızca teknik yönetici olarak yetkilendiriliriz. Yenileme tarihlerini takip ediyor, DNS değişikliklerini önce yedek alarak yapıyoruz. Alan adınızın şu an kimin adına olduğunu bilmiyorsanız, ücretsiz ön analiz kapsamında durumu çıkarıp gerekiyorsa devir sürecinde yol gösteriyoruz. Barındırma ve alan adı yönetimi barındırma ve bakım hizmetimizin içindedir.
Sık sorulan sorular
Alan adımız eski ajansın adına kayıtlıysa ne yapmalıyız?
Önce ajanstan devir için yazılı talepte bulunun. Olumlu yanıt alınamazsa kayıt firmasıyla ve .tr uzantılarında ilgili tahsis kuralları çerçevesinde süreç yürütülebilir. Hangi adımın uygun olduğu kayıt tipine göre değişir.
Alan adını başka firmaya taşımak siteyi kapatır mı?
Doğru yapılırsa kapatmaz. Transfer sırasında DNS kayıtları korunursa site ve e-posta kesintisiz çalışmaya devam eder.
Kaç alan adı almalıyız?
Ana alan adınızın yanında en azından diğer yaygın uzantıyı ve sık yapılan yazım hatalarını almak yeterlidir. Hepsi tek bir ana siteye yönlendirilmelidir.
Globya asistanı 7/24 çevrimiçi; sorunuzu hemen yanıtlar, gerekirse ekibe iletir.