Globya tarihçesi bir bakışta
Yazılım dünyasında 25 yıl, birkaç teknoloji neslinin gelip geçmesi demektir. Bizim için önemli olan her yeni moda teknolojiye atlamak değil, müşterilerimizin işine gerçekten yarayanı doğru zamanda benimsemek oldu. Aşağıdaki tablo bu yolculuğun ana duraklarını özetliyor.
| Dönem | Odak | Öne çıkan teknolojiler |
|---|---|---|
| 2000 | Statik HTML'den dinamik web'e | ASP, PHP 4, MySQL, JavaScript |
| 2005 | Nesne yönelimli yazılım ve XML | PHP 5, XML, SOAP, jQuery, AJAX |
| 2008 | Kendi e-ticaret altyapımız: IMFLEXI | PHP 5, kural tabanlı içerik motoru, Apache |
| 2014 | API öncelikli yapı ve mikroservisler | REST API, Node.js, Redis, Docker, mobil öncelik |
| 2018 | Bulut ve headless mimari | Bulut sunucular, GraphQL, headless ticaret |
| 2022 | Büyük dil modelleri ve anlamsal arama | LLM API'leri, embedding, vektör arama, RAG |
| 2026 | Yapay zekâ ajanları ve GEO | AI ajanları, çok kipli modeller, MCP, GEO |
2000 — Dinamik web'in ilk yılları
Globya kurulduğunda Türkiye'de internet ticareti hâlâ tartışılan bir konuydu. Firmaların çoğunun sitesi birkaç sayfalık statik bir tanıtımdan ibaretti. Biz ilk projelerimizde ASP ve klasik PHP ile, içeriği bir yönetim panelinden güncellenebilen dinamik kurumsal siteler geliştirdik.
O yıllarda bugün sıradan görünen şeyler büyük yenilikti: ürün kataloğunun veritabanından gelmesi, haber ve duyuruların teknik bilgi gerektirmeden eklenebilmesi, iletişim formlarının doğrudan e-postaya düşmesi. Bu dönem, müşteriye "siteyi siz yönetin, biz arkasında duralım" yaklaşımımızın da başlangıcıydı.
2005 — Nesne yönelimli yazılım ve XML çağı
Projeler büyüdükçe kodu düzenli, tekrar kullanılabilir ve bakımı kolay yazmak zorunlu hale geldi. PHP 5 ile nesne yönelimli yazılıma (OOP) geçtik. XML ve SOAP servisleri sayesinde farklı sistemler ilk kez düzenli olarak birbirleriyle veri alışverişi yapmaya başladı; bu, bugünkü entegrasyon işlerimizin temelini oluşturdu.
Aynı dönemde AJAX ve jQuery ile sayfayı yenilemeden çalışan arayüzler kurduk. Kullanıcı deneyimi artık yalnız görünüşle değil, hızla ve akıcılıkla da ölçülüyordu.
2008 — IMFLEXI doğuyor
2008'de kendi e-ticaret altyapımız IMFLEXI'yi geliştirdik. Amaç, hazır platformların sınırlarına takılan firmalara esnek bir omurga sunmaktı. İlk sürümden itibaren kullanıcı davranışına göre içerik gösteren kural tabanlı bir motor barındırıyordu; bugün yapay zekâ destekli kişiselleştirme dediğimiz şeyin erken bir biçimiydi.
IMFLEXI o günden bu yana sürekli gelişti: çoklu mağaza, çoklu dil ve para birimi, B2B ve B2C'nin aynı altyapıda çalışması, KitBuilder ürün yapılandırıcı, görsel sayfa düzenleyici ve pazaryeri, ödeme, kargo, ERP entegrasyonları eklendi.
2014 — API öncelikli yapı ve mikroservisler
Akıllı telefonların yaygınlaşmasıyla her sistemin hem web'e hem mobil uygulamaya hem de başka yazılımlara veri sunması gerekti. Büyük, tek parça (monolitik) yazılımlar yerine REST API'ler üzerinden konuşan, ayrı ayrı güncellenebilen parçalardan oluşan yapılar kurmaya başladık.
Bu dönemde mobil öncelikli tasarım bir tercih olmaktan çıkıp zorunluluk haline geldi. Docker gibi araçlarla geliştirme ve yayın ortamlarını birbirine benzettik; "benim bilgisayarımda çalışıyordu" sorununu büyük ölçüde geride bıraktık.
2018 — Bulut ve headless mimari
Sunucu yönetimi bulut altyapılara taşındı; ihtiyaç arttığında kaynak eklemek dakikalar alan bir işe dönüştü. E-ticarette "headless" yaklaşım yaygınlaştı: arka taraftaki ticaret motoru ile müşterinin gördüğü vitrin birbirinden ayrıldı. Böylece aynı ürün verisi web sitesine, mobil uygulamaya ve pazaryerlerine aynı anda beslenebilir oldu.
E-ticaret artık tek bir platform değil, birbirine bağlı sistemlerden oluşan bir ekosistemdi. Entegrasyon işlerimizin ağırlığı bu yıllarda belirgin biçimde arttı.
2022 — Büyük dil modelleri
Büyük dil modellerinin (LLM) geniş kitlelere ulaşmasıyla yazılımın doğası yeniden değişti. Anlamsal arama, yani kelime eşleşmesi yerine anlama göre arama, embedding ve vektör veritabanları ile ürünlerimize yapay zekâ katmanı ekledik. READERP'te ERP verisine Türkçe soru sorulabilmesi de bu dönemin birikimiyle mümkün oldu.
2026 — Yapay zekâ ajanları ve GEO
Bugün bir web sitesini yalnız insanlar değil, yapay zekâ asistanları da okuyor. ChatGPT, Gemini veya Perplexity'ye soru soran bir kullanıcı çoğu zaman siteye hiç girmeden cevabını alıyor. Bu yüzden sitelerin yapay zekâ tarafından doğru anlaşılması, yani GEO (Generative Engine Optimization), klasik SEO kadar önemli hale geldi. Bu konudaki yaklaşımımızı SEO ve GEO sayfasında anlatıyoruz.
Aynı dönemde, belirli görevleri kendi başına yürüten yapay zekâ ajanları iş süreçlerine girmeye başladı. Biz bu araçları hem kendi üretimimizde hem de müşterilerimizin sistemlerinde ölçülü ve denetimli biçimde kullanıyoruz.
Değişmeyen şey
25 yılda diller, araçlar ve mimariler defalarca değişti. Değişmeyen tek şey çalışma biçimimiz oldu: önce ihtiyacı anlamak, sonra doğru teknolojiyi seçmek, teslim ettikten sonra da yanınızda kalmak. Bugün kullandığımız araçları teknolojiler sayfasında bulabilirsiniz.
Globya kaç yıldır faaliyette?
Globya 2000 yılında kuruldu; 25 yılı aşkın süredir yazılım ve dijital hizmetler sunuyor.
IMFLEXI ne zaman geliştirildi?
IMFLEXI'nin ilk sürümü 2008'de geliştirildi ve o günden bu yana sürekli güncelleniyor.
Eski teknolojiyle yapılmış sitemizi yenileyebilir misiniz?
Evet. Eski altyapıdaki içeriği ve veriyi koruyarak yeni sisteme taşıyoruz. Geçiş sırasında mevcut siteniz yayında kalır.